Kitchari, detox 2.0

stock-photo-rustic-table-herbs-spices-coffee-grinder-53b719fe-c0c5-40e7-b9cf-0fd62adc0171

Als er één maaltijd is dat je meerdere malen per week, of zelfs dagelijks, zou moeten eten, is het kitchari wel. Kitchari is een traditioneel Ayurvedisch gerecht waarvan de basis bestaat uit:

  • gele mungbonen (kleine gele linzen)
  • ghee (geklaarde boter)
  • allerlei Indiase kruiden
  • diverse groenten
  • basmatirijst

Het is een zeer reinigende en voedende maaltijd met een perfecte eiwitsamenstelling.

Wilskracht

Normaal gesproken denken we aan groene sapjes en juices als het om detoxen gaat. Met het nare bijverschijnsel: TREK. Waardoor je zo’n sappen-detox maar even volhoudt, omdat je het op wilskracht doet. Bij voorbaat gedoemd dus om een tijdelijke reiniging te zijn. Als je echter regelmatig kitchari eet, heb je geen trek omdat het zo voedend is en kun je permanent je lichaam voeden en reinigen. Om te beginnen zou je enkele malen per week kitchari aan je eetpatroon kunnen toevoegen om je darmen te reinigen en om je lichaam van diverse geneeskrachtige kruiden te voorzien. Het is zeker geen straf om dit te eten dus wilskracht heb je hier niet voor nodig.

Gezondheid vanuit de darmen

Als je kitchari regelmaat eet, ondersteun je je darmen optimaal om gezond te blijven. Het (Ayurvedische) uitgangspunt is dat een optimale gezondheid bij een goede darmgezondheid begint en dit is een van de manieren om dat te bereiken. Het is bij uitstek een gerecht dat een optimale spijsvertering activeert en de afvalstoffen in je lichaam helpt afvoeren. Ook sterkt het je aan als je bijvoorbeeld net ziek bent geweest.

Waarom gele mungbonen?

  • Gele mungbonen veroorzaken, in tegenstelling tot groene mungbonen, geen gas.
  • Gele mungbonen zijn over het algemeen stukken makkelijker te verteren dan de groene mungbonen. Groene mungbonen daarentegen zijn bijvoorbeeld weer ideaal voor een detox-soep.
  • Gele mungbonen zijn een mooie bron van plantaardige eiwitten.
  • Ze bevatten tevens koolhydraten (ongeveer 1/3e van het totaalgewicht).
  • Gele mungbonen verwijderen vrij eenvoudig toxines uit je lichaam zonder echte ontgiftingsverschijnselen.

Waarom witte rijst?

Witte rijst (bv basmati) is makkelijker te verteren dan volkoren rijst. Als je wilt reinigen, is het niet handig om je darmen te belasten met nog meer (verterings)werk daarom kun je beter voor de witte variant kiezen ondanks dat het minder voedingswaarde bevat. Daarnaast geeft het in combinatie met de gele mungbonen de ideale eiwitcombinatie, iets dat zeker van belang is als je (deels) vegetarisch eet.

Welke groenten?

Qua groente is het makkelijk: je gebruikt wat je maar in huis hebt. Je kunt kitchari ‘opleuken’ met prei, lente-ui, wortel, pompoen, paksoi, erwten, ui… Gebruik gewoon de groenten waar jij van houdt. Nachtschadeproducten als tomaat en aubergine kun je beter vermijden. Dit veroorzaakt afvalstoffen in je darmen en bij huidklachten is dit al helemaal af te raden.

Hoe maak je het? De eenvoudige variant:

  • Laat gele mungbonen minimaal 4 uur in water weken
  • Optioneel: verhit in een aparte koekenpan wat sesamzaadjes, kokosvlokken en rauwe noten naar keuze tot ze licht beginnen te bruinen.
  • Verhit 2 EL ghee in een ander (steel)pannetje op middelmatig vuur.
  • Doe daar wat mosterdzaadjes, komijnzaadjes, venkelzaadjes, kurkumapoeder, curryblaadjes, verse gember en laurierbladen (die moet je er later wel uit vissen) bij.
  • Zodra je de mosterdzaadjes hoort ‘springen’, doe je er 1 kopje (p.p.) geweekte gele mungbonen bij en roert dit door het kruidenmengsel.
  • Giet er 0,5 L kokend water bij en laat de mungbonen ongeveer 20 minuten koken tot ze uit elkaar vallen.
  • Doe er 0,5 kopje witte rijst (bij voorkeur ook geweekt van tevoren) bij en laat opnieuw koken. De rijst kun je weglaten als je gewicht wilt verliezen.
  • Voeg na ongeveer 10-15 minuten de volgende kruiden toe (of wat je hiervan in huis hebt): himalayazout, gemberpoeder, kardemon, kaneelpoeder, gemberpoeder, korianderblaadjes en verse peterselie. Wees vooral niet zuinig met de kruiden.
  • Als je regelmatig last hebt van een opgeblazen buik of gevoelige darmen, kun je er wat duivelsdrek bij doen.
  • Doe er wat gesneden groente naar keuze bij en laat nog eens 10 minuten koken/sudderen.
  • De kitchari is klaar als het water ingedikt is! Al kun je het natuurlijk ook wat vloeibaarder eten, als een soort van soep.
  • Het sesamzaadjes/kokosvlokken/noten-mengsel strooi je over de kitchari heen.
  • Je kunt er eventueel 1 EL Griekse yoghurt doorheen roeren voor het frisse effect – tenzij je last hebt van neusverstoppingen of verkoudheid.

De kitchari smaakt uiteraard het lekkerst als het vers gemaakt is. In principe wordt dit gerecht zonder dierlijke eiwitten gegeten omdat het op deze manier lichter verteerbaar is. Al smaakt het erg lekker als je er wat zalmstukjes doorheen doet, dit kun je af en toe als variatie meeverwarmen. Voor de vegan-variant met nog wat extra eiwitten en een ‘bite’ kun je tofu verwerken in dit gerecht.

Sporten op kitchari

Een andere leuke bijkomstigheid is dat het prima sport-voer is. Vergeet het ouderwets koolhydraten stapelen als je een paar sportuurtjes of een marathon voor de boeg hebt. Kitchari is een veel betere maaltijd om je urenlang energiek te voelen zonder bloedsuikerdips en zonder opgeblazen gevoel. Dit komt omdat het zo licht verteerbaar is maar toch voedzaam op alle gebieden en het voelt als een stevige basis.

Detox

Als je grondig wilt reinigen, zou je een paar dagen achter elkaar enkel kitchari kunnen eten. Twee of drie maaltijden per dag. Je hoeft geen honger te lijden want je mag er zoveel van eten als je wilt. Dit valt onder de noemer mono-dieet. Sommigen doen dit zelfs 40 dagen lang, zonder dat het monotoom wordt, al suggereert de benaming dit wel. Dit is naar het schijnt… ik praat (nog) niet uit ervaring. Indien je een aantal dagen of langer dit mono-dieet wilt doen, raad ik aan dit onder deskundige begeleiding te doen.

Efficiënt

Het is wat mij betreft echt de makkelijkste manier om zoveel kruiden en specerijen in 1 keer tot je te krijgen. Kruiden staan bekend om hun medicinale werking en specerijen om het stimulerende effect op de spijsvertering. En een goede spijsvertering kan vele ziektes voorkomen. Samen met de eiwitten, groente en vetten uit de ghee is dit een gebalanceerde, voedende en smakelijke maaltijd. Ghee werkt heel zuiverend en is goed voor je immuunsysteem dus zeker in de herfst en winter mag dit niet ontbreken. Daarnaast kalmeert kitchari ook nog eens de geest en gaat het (vr)eetbuien tegen ?. Een helend goedje dus.

Dosha’s

Voor wie bekend is met de drie dosha’s; kitchari is voor alle drie de dosha’s (vata, pitta, kapha) geschikt en het balanceert ze allemaal uit. Al heeft het voor een verhoogde vata het meeste effect en werkt het vata-verlagend.

Stoelgang

Als je meerdere keren per week kitchari eet, zou je een steeds moeitelozere stoelgang moeten krijgen. Een belangrijk kenmerk hiervan is het tijdstip van ontlasting: dírect ’s ochtends na het opstaan. Optimaal gesproken, zou je zelfs wakker moeten worden van borrelende darmen ?. Het tijdstip van ontlasting is een beter aanknopingspunt dan de frequentie, al is 1-2 x per dag (mits type 3/4 van de ‘stoolchart‘) een teken van gezonde darmen. Indien je ’s ochtends niet gelijk naar de wc hoeft, is er in meer of mindere mate sprake van verstopping, opgehoopte afvalstoffen of emoties. Aan je tong kun je trouwens zien of er bij jou sprake is van onverteerde afvalstoffen.

Nu zijn er natuurlijk nog meer manieren om aan een voorbeeldige stoelgang of andere gezondheidsklachten te werken. Heb je er al aan gedacht om gebruik te maken van dit aantrekkelijke voedingsconsult aanbod? Je hebt niets te verliezen en kunt alleen maar winst behalen, check de link maar. Waarom zou je jezelf dit niet cadeau doen voor sinterklaas of kerst?!

Veel plezier met het uitproberen van de kitchari en ik zou het heel leuk vinden om een foto van jouw maaltje te zien!

Vitale groeten,

Jenny Bor

 

 

 

Geef een reactie