Last van een hormonale rollercoaster?

 

 

De overgang, ofwel menopauze, en de perimenopauzale fase die voorafgaat aan het definitieve afscheid van de vruchtbare periode in je leven; niet het meest sexy onderwerp maar toch echt iets waar geen ontkomen aan is. Dus dan kunnen we beter wat taboes over de schutting gooien en het bespreekbaar maken. Weet dat je niet de enige bent die met bepaalde klachten worstelt en vooral dat je aan veel klachten iets kunt doen.

Ben jij rond de 40 jaar of daar net iets voorbij? Ga er dan goed voor zitten want misschien herken jij je in een of meer van de volgende klachten:

  • Had jij nooit last van PMS-klachten maar ervaar je de laatste jaren duidelijk meer irritaties en mood swings de dagen voor je menstruatie? Ben je normaal gesproken de rust zelve maar heb je in de PMS-dagen meer weg van een op hol geslagen feeks? Heb je het idee dat je partner het dure servies dan achter slot en grendel zet? Met het liefst zichzelf erbij?
  • Verwonder jij je elke maand weer over het feit dat je borsten zo pijnlijk zijn en zichtbaar een cupmaat groeien? Vooral in de tweede helft van je cyclus?
  • Is je cyclus korter geworden, onregelmatiger en/of heftiger qua bloeding? Ben je geen goed afgestelde Rolex meer, mocht je dat ooit zijn geweest?
  • Slaap je slechter dan normaal en word je vaak tussen 2 en 4 uur ’s nachts wakker? Als in: klaarwakker, irritant wakker omdat je pas net je tweede REM-fase hebt bereikt? Duurt het vrij lang voordat je de slaap weer vat?
  • Slaap je niet zozeer slechter, maar heb je zelfs na een 8 uur durende nachtrust het idee totaal niet uitgerust te zijn en moet jij jezelf het bed uit slepen? Met de nodige tegenzin voor de dag? Vraag je je af hoe je dit vroeger allemaal zo moeiteloos deed?
  • Wil je tegenwoordig het liefst een middagdutje doen? Om de avond enigszins normaal door te kunnen komen? Heeft je bed een aantrekkingskracht op je die zijn weerga niet kent?
  • Ben je minder vitaal dan voorheen? Heb je het idee dat alles langzamer, trager, moeizamer gaat…? Alsof je je in drijfzand bevindt?
  • Ben je sneller geïrriteerd, boos, emotioneel, verdrietig of van slag? Van dingen die je vroeger niet zo intens raakten?
  • Slaat de hitte je soms zomaar uit, vooral ’s nachts?
  • Zweet je meer dan vroeger? Vooral in de zomer?
  • Heb je een drogere (gezichts)huid en valt er naar je gevoel niet meer tegenop te smeren?
  • Is het begrip libido iets uit een ver verleden of is vrijen een pijnlijke toestand geworden?
  • Heb je meer last gekregen van blaasontstekingen, urineweginfecties of een brandend gevoel bij het plassen?
  • Word jij zomaar uit het niets en zonder aanwijsbare redenen overvallen door neerslachtige of depressieve gevoelens?
  • Ben je weleens duizelig, zelfs als je in je bed ligt of op de bank zit?
  • Heb je last van obstipatie, een opgeblazen gevoel, rommelende darmen of verloopt je spijsvertering niet meer optimaal?
  • Heb je onbedwingbare behoefte aan zoetigheid en specifiek aan chocolade? Als het aan jou ligt direct al na het ontbijt en het liefst de hele dag door?
  • Heb je pijnlijke gewrichten, met name in de ochtend?
  • Ben je in gewicht aangekomen, vooral op je heupen en dijen? Lijken je broeken gekrompen?
  • Ervaar je opluchting op de eerste dag van je menstruatie, vooral mentaal?
  • Heb je last van ‘brain fog’ of geheugenverlies? Kost het veel moeite om op woorden en namen te komen?
  • Kijk jij ’s ochtends in de spiegel tegen flink wat vouwen en een paar gezwollen ogen aan? Doe jij bij die aanblik liever je ogen zo snel mogelijk weer dicht?
  • Heb je meer hoofdpijn dan vroeger?
  • Klopt je hart er wel eens uit zonder dat je ook maar dácht aan iets wat op inspanning lijkt?
  • Vraag jij je wel eens af wat er toch mis met je is en waar je ‘oude ik’ is gebleven?

 

Heb je opvallend vaak en meer dan je lief is JA geroepen op bovenstaande vragen? Het kan zomaar zijn dat de jaren voorafgaand aan de menopauze zijn begonnen. Officieel gaat de menopauze in als je langer dan 12 maanden geen menstruatie meer hebt gehad. De fase die daaraan voorafgaat wordt perimenopauze genoemd en duurt in het algemeen zo’n 10 jaar. Deze voorfase start gemiddeld rond het 40e-45jaar. Als je langer dan een jaar niet hebt gemenstrueerd (soms wordt ook wel de duur van twee jaar aangehouden), wordt dit postmenopauzaal genoemd. Dit zijn uiteraard wat gemiddeldes en hoeven niets te zeggen over jou.

 

Disbalans

Menopauze, het is niets meer of minder dan de overgang naar een nieuwe fase; de fase van het niet meer kunnen voortplanten, de onvruchtbare fase. Simpelweg omdat de natuur het zo bedacht heeft. De overgang wordt nogal eens als een ziekte beschouwd en dat zou je bijna gaan denken als je de lijst met mogelijke verschijnselen aanschouwt maar weet dat dit niet nodig is. Genoeg dames die fluitend de overgangsjaren doorgaan en het niet eens door hebben. Als je volledig in balans bent en uitgerust deze jaren ingaat en jezelf in acht neemt (oké, uitdaging!) dan heb je zo goed als geen klachten en verloopt dit proces op een gelijkmatige manier. Zonder klachten. Klachten zijn altijd een teken van een of meer disbalansen. Ergens onderweg in je leven is de balans verloren gegaan. De kunst is om te ontdekken waar dit is gebeurd en hiervan te herstellen.

Helaas zijn we ondertussen allemaal flink geconditioneerd geraakt en geloven we dat het niet mogelijk is om klachtvrij door de overgang te gaan en dat het met een hoop lijden gepaard moet gaan. Dat hoeft dus niet! Geloof in het zelfherstellend vermogen van je lichaam en kijk hoe je het proces kunt ondersteunen in plaats van tegenwerken en hoe jij je persoonlijke balans weer terugkrijgt. Leg je niet klakkeloos neer bij je klachten. Tenzij je daar bewust voor kiest.

 

Logisch bekeken

Als je het vanuit de Ayurvedische hoek bekijkt, leer je er op een natuurlijke manier mee ‘dealen’ en bovenal snap je dan het hoe en waarom van je klachten. Het is zo logisch dat ik hoop dat je dit blog doorstuurt aan iedereen van wie je weet of vermoed dat ze met de overgang worstelen.

Even in een korte notendop: in de Ayurveda worden drie Dosha-types gehanteerd die verbonden zijn aan de vijf natuurelementen:

  • Vata: ether en lucht
  • Pitta: water en vuur
  • Kapha: water en aarde

 

Het komt er op neer dat de jaren tot de menopauze in het teken staan van Pitta. De jaren vanaf de menopauze staan in het kenmerk van Vata en Kapha voert hoogtij in de kinderjaren. We bestaan allemaal uit deze drie dosha’s en hebben elk een unieke combinatie meegekregen bij de geboorte. Tegenstellingen brengen de dosha in balans en gelijken versterken elkaar. Als er eenmaal een disbalans is ontstaan, wil het zichzelf in stand houden door bijvoorbeeld zoete trek.

 

Vurig typje

In die laatste vruchtbare jaren van een vrouw is Pitta op zijn hoogst, het vuur vliegt alle kanten op. Waarom denk je anders dat je last hebt van opvliegers en nachtzweten? De hitte wil eruit! Je begrijpt misschien wel dat van nature vurige en roodharige types gevoeliger zijn voor opvliegers. Een overschot aan vuur uit zich bijvoorbeeld ook in de gedrevenheid die je best vaak ziet in deze leeftijdsfase; het willen scoren, over grenzen heengaan, teveel van jezelf vragen, perfectionistisch zijn… Alleen al van het opsommen, zou je moe worden ;-).

Ook het element water kan in deze fase ontregeld en uit balans zijn, dit vertaalt zich vooral in een buikje, waar vocht in zit dit geval. Of gezwollen borsten, ook vocht. Opgezette ogen bij het wakker worden. Uiterlijke verschijnselen verraden een boel. Gelukkig maar, dat maakt mijn werk een stuk makkelijker.

Droogte

Vanaf een jaar of 50 volgt de Vata-fase. Dit is de fase waarin de lucht en ether elementen uit zichzelf al hoog zijn. Iets dat in principe niet erg is want het positieve hiervan is dat je creatiever bent dan je ooit was, je barst van de ideeën, je bent flexibel, energiek, overstijgt je eigen intelligentie en enthousiasme. Mits in balans!

Het is echter belangrijk om deze Vata-elementen niet al teveel de boventoon te laten voeren en ze in balans te houden met de andere elementen (water, vuur, aarde). Check anders ook even mijn vata-blog zodat je een beter beeld krijgt.

Als Vata overheerst en niet in balans is met de andere elementen krijg je teveel droogte in je. Teveel is in dit geval zéker niet goed. De droogte zie je aan verschijnselen zoals snel verouderen, zichtbare rimpels hebben, droge huid, droog haar, droge ogen … in feite kun je alle droogte klachten terugvoeren op een Vata-disbalans. Een teken dat je Vata aan mag gaan pakken om te voorkomen dat je nog meer uit balans raakt. Een Vata-vrouw uit balans is naast dat ze langzaam uitdroogt vaker angstig, opgeblazen, een slechte slaper, piekeraar, nerveus, laag qua energie en niet goed geaard. Sorry, leuker kan ik het niet maken. Het is gewoon een stuk minder rooskleurig dan de Vata-vrouw in balans. Daarom is het zo belangrijk om er actief mee aan de slag te gaan als je de eerste verschijnselen van droogte ervaart. Als je weet waar je op moet letten en er moeite voor wilt doen, is het proces absoluut omkeerbaar en kom je op de voor jou optimale balans uit.

In de regel gaat het om een Vata/Pitta disbalans in de (voor)overgangsjaren. Pitta is vrij intens qua energie en Vata is sneller uit balans.

 

Oestrogeendominantie

Nog even over de hormonen: het is vooral progesteron die de ‘boosdoener’ is. Die daalt met rasse schreden en op een grillige manier. Oestrogeen daalt ook, maar minder heftig waardoor het verschil tussen die twee groter wordt en dat wordt oestrogeendominantie genoemd. Het is dus niet zo dat je meer oestrogeen dan voorheen hebt maar dat je oestrogeen ten opzichte van progesteron dominant is en dat ze een grilligere verhouding ten opzichte van elkaar hebben dan voorheen. Ze dalen echter allebei. Met de tips die je straks krijgt, breng je deze twee hormonen weer wat meer naar elkaar toe en verdwijnt het grillige karakter. Dan verloopt het meer zoals het bij de mannen verloopt: gelijkmatig zonder pieken en dalen. Dat verklaart onder andere waarom je mannen niet zo snel op aangebrand of emotioneel gedrag zult betrappen.

In deze voorovergangsjaren is het vaak zo dat je niet meer genoeg progesteron hebt voor een ovulatie maar nog wel een cyclus hebt. Verwarring voor je lichaam! Dit zorgt voor klachten vooral in de tweede helft van de cyclus en is vaak ook een aanwijzing dat er geen ovulatie meer plaatsvindt.

Het lastige is dat de hormonale veranderingen vrij subtiel zijn en de hormoonwaardes van dag tot dag kunnen verschillen waardoor het moeilijk is om de overgang door middel van een bloedtest vast te stellen. Dit zou je dan eigenlijk meerdere keren in een week of zelfs maand moeten (laten) testen. Daarom vind ik dat je je meer op de verschijnselen moet richten dan op bloeduitslagen die er soms echt naast zitten.

 

Back-up hormoon

Verder is het belangrijk om te weten dat je bijnieren ook vrouwelijke geslachtshormonen produceren en deels deze functie overnemen in en na de overgang. Het zijn de back-up hormoonklieren van de eierstokken. Voorkom dus waar mogelijk een bijnieruitputting anders wordt het een ietwat moeizaam verhaal, vooral als je niet weet waar je op moet letten. De uitgeputte vrouwen zijn vaak de vrouwen met de meeste overgangsklachten.

Als je met een bijnierputting, overspannenheid of depressie de overgang in gaat, zorgt dit voor verergering van de klachten en vaak is lastig te herleiden waar de klachten precies door komen. Ook voor behandelend artsen. Er worden niet voor niets zoveel misdiagnoses bij vrouwen tussen de 40-60 jaar gesteld. Het was laatst nog in het nieuws; vrouwen die het stempel burn-out krijgen, ziek thuis zitten, maar eigenlijk worstelen met de overgang en daardoor totaal oververmoeid of depressief raken. Of andersom, het kan allemaal.

Overgangsproblemen ontstaan het meest door niet goed functionerende bijnieren! Dit komt doordat de bijnieren dan niet de functie van de eierstokken kunnen overnemen. Bijkomend euvel is dat bij vermoeide bijnieren cortisol uit progesteron wordt gemaakt en op die manier heb je dus nog minder vrouwelijke geslachtshormonen tot je beschikking. Dit gebeurt niet als je gezond bent en je bijnieren uit zichzelf cortisol aanmaken en daar geen progesteron voor gebruiken. Dus bij vermoeide of uitgeputte bijnieren is het gevolg dat je nog meer klachten van oestrogeendominantie krijgt door het tekort aan progesteron. Het devies luidt echt: ga zo uitgerust mogelijk de perimenopauzale fase in en maak van goed functionerende bijnieren prioriteit! En ja, ik besef me heel goed dat dat in deze huidige tijd een uitdaging is.

Enjoy the club

Denk je dat je tot de club behoort? Hieronder de beste tips om op natuurlijk gebied de hormonen geleidelijk te laten dalen – een daling is helaas echt onontkoombaar – zodat je zo min mogelijk klachten ervaart.

 

Voedingstips:

  • Eet 2-3 x per week gekookte mungbonen (geel of groen) voor de plantaardige oestrogenen die erin zitten.
  • Drink dagelijks enkele koppen Koriander-Komijn-Venkel thee. Dit zorgt voor ontgifting en hormoonbalans. Ontgifting is super belangrijk nu! Lees hier hoe je het maakt.
  • Eet een paar keer per week kitchari. Kies voor eenvoudige maaltijden met veel kruiden en groentes. Ook dit zorgt voor de nodige ontgifting en juiste voeding. Eet het dagelijks bij overgewicht. In dit blog leer je hoe je het maakt.
  • Begin vandaag nog met Zadenrotatie. Je wisselt vier zaden (gebroken lijnzaad, pompoenpitten, zonnebloempitten, sesamzaadjes) met elkaar af, afhankelijk van de cyclusfase waar je in zit. De aanmaak van zowel progesteron als oestrogeen wordt hierdoor gestimuleerd. Ik leg het uit in dit blog.
  • Vermijd teveel suiker, cafeïne en zwarte thee (dit verhoogt het vuurtje in je).
  • Drink zo vaak als mogelijk een groene juice. 
  • Drink Aloe vera juice, komkommersap en mango Lassie bij opvliegers.
  • Vermijd toxische chemicaliën en al te bewerkt eten.
  • Eet volop groentes (niet rauw) vooral broccoli, spruitjes en boerenkool. Noem dit gerust een menopauze detox!
  • Eet regelmatig wild gevangen vis (b.v. zalm) en avocado. Je hebt meer vetten nodig nu het oestrogeen-gehalte daalt.
  • Vermijd niet-biologisch vlees i.v.m. alle pesticiden en hormonen die jouw hormonen weer verstoren.
  • Eet regelmatig blauwe bessen i.v.m. antioxidanten.
  • Kook met ghee en kokosolie voor de goede vetten.
  • Eet niet overdadig vlees, vooral niet als je spijsverteringsproblemen hebt of emotioneel niet lekker in je vel zit.
  • Combineer fruit niet met ander voedsel.
  • Drink geen koude drankjes. Gemberthee is perfect als je spijsverteringsproblemen hebt. Of heet water met daarin een druppeltje gemberolie. Gember activeert het spijsverteringsvuur.
  • Eet niet teveel tarweproducten; je darmen verteren dit als kauwgom.
  • Eet matig koolhydraten, eventueel in de week van je menstruatie wat meer.

 

Supplementen- en kruidentips:

  • Schaf het Ayurvedisch kruid Shatavari aan. Een ware Lifesaver! Het verhoogt je libido op een natuurlijke manier, reguleert de hormoonaanmaak en zorgt voor meer regelmaat in je cyclus. Shatavari betekent ‘zij die 1000 echtgenoten aan kan’. Ik weet niet of je dat moet willen maar de veelbelovendheid van de naam is best aantrekkelijk, toch? Bij milde klachten en als onderhoud kun je 1 pil per dag nemen, bij heftigere klachten 2 pillen.
  • Neem dagelijks een Omega 3 supplement.
  • Bij gebrek aan energie en libido problemen: een beetje macapoeder door je smoothie/sapje of neem het in supplementvorm.
  • Slik een vitamine B complex.
  • Doe af en toe wat collageen proteïne poeder door je smoothie of sapje.
  • Gebruik dagelijks een theelepel Chyanvanprash, dit verlaagt direct je Vata en het is een supercombinatie aan vitamines en antioxidanten. Het is een soort jam dat je als broodbeleg kunt smeren en je kunt ook een lepeltje door heet water roeren.

 

Leefstijltips:

  • Het is niet alleen belangrijk om qua voedingsstoffen te detoxen, maar ook qua emoties. Kijk hoe jij eventueel oude belemmerende emoties los kunt laten.
  • Doe minimaal 3 x per week aan yoga, bij voorkeur een rustige variant die je niet teveel uitdaagt maar juist rust geeft. Luister hierbij naar je lichaam, forceer niet als je pijnlijke spieren hebt en doe gerust een stapje terug. Savasana telt ook mee!
  • Geef toe aan slaapbehoefte. Geef voldoende nachtrust prioriteit en schaam je niet als je ’s middags even gaat liggen. Gooi het maar op de behoeftes van de natuur.
  • Kijk of je – tijdelijk – minder kunt werken als de omstandigheden het toelaten en je veel klachten ervaart. Voorkom totale uitschakeling of arbeidsongeschiktheid.
  • Sport niet te intensief en ga niet over je grenzen heen.
  • Sport niet buiten tijdens het middaguur als het hoogzomer is en zeker niet te intensief en langer dan een uur. Behalve als je de hitte in je lichaam nog meer wilt opjagen.
  • Luister naar je lichaam, wees lief en zacht voor jezelf. Accepteer dat niet alles perfect hoeft te zijn.
  • Plan dagelijks wat Me-time in waarin je helemaal niets hoeft.
  • Ga niet aan de chemische hormonen, dit brengt je uiteindelijk verder van huis, om over de bijverschijnselen nog maar te zwijgen.
  • Geniet van een creatieve hobby.
  • Smeer je lichaam minimaal 3x per week in met warme biologische sesamolie. Dit is de allerbeste manier om droogte aan te pakken en je cellen te voeden. In dit blog lees je hoe je dit kunt doen.
  • Voorkom overgewicht. Vet maakt namelijk oestrogeen aan en dat verergert de klachten.
  • Ga zo vaak als mogelijk wandelen op een dag, elke minuut die je loopt is mooi meegenomen.
  • Als het agenda technisch lukt: sport dan tussen 6-10 uur ’s ochtends of tussen 18-22 uur ’s avonds.
  • Zorg elke dag voor genoeg relaxmomenten en houd de aanmaak van adrenaline zo laag mogelijk, adrenaline verergert namelijk je klachten.
  • Spray ’s avonds voor het slapen gaan wat vloeibare Magnesium onder je voeten. Zeker bij hoofdpijnklachten.
  • Smeer eventueel in de tweede helft van je cyclus wat progesteron-oestrogeencrème (de natuurlijke variant) op je dijen/polsen/borsten, de hoeveelheid van een erwt is voldoende.
  • Spray rozenwater om je heen als je last hebt van woede of irritaties.
  • Gebruik lavendelolie als parfum.
  • Vermijd prikkels in je slaapkamer. Vata is verslavingsgevoelig.

 

Essentiële oliën

De mogelijkheden qua essentiële oliën ter ondersteuning van hormonale balans zijn oneindig. Ik pik een aantal toppers voor jou eruit:

  • Sandalwood; goed bij mentale onrust, depressieve gevoelens en stress.
  • Clary sage; helpt bij PMS-klachten, ondersteunt de hormoonbalans, vooral de Oestrogeen balans.
  • Juniper Berry: een mooie olie om samen met Clary sage in te zetten. Naast hormoonbalancerend werkt het ook detoxificerend.
  • Thyme: ondersteunt ook de hormoonbalans en heeft een detoxificerende werking.
  • Geranium: zorgt direct voor een blije en stabiele mood.
  • Ylang ylang: nog zo’n heerlijk geurende moodbooster.

 

Houd je van gemak? Kies dan van de Clarycalm roller van doTERRA. In deze roller zitten alle oliën die je helpen met menstruatieklachten en om moeiteloos de overgangsjaren door te komen.

Of verwen jezelf met de ZEN-roller van JB Oils, nog zo’n mooie mix die hormoonbalans stimuleert en je de nodige rust geeft, ook heerlijk om voor het slapen gaan op te smeren.

 

Essentiële oliën zijn als volgt toe te passen:

  • Topisch (plaatselijk): Onverdund op de huid, het ‘puur’ aanbrengen. Bij een gevoelige huid verdun je de essentiële olie met gefractioneerde kokosolie, amandelolie of olijfolie. Je doet heel lang met een flesje essentiële olie omdat je doorgaans maar 1-3 druppels nodig hebt. De olie wordt het snelst opgenomen onder de voeten, op de polsen of achter de oren.
  • Aromatisch: Je inhaleert de fijne mist of damp uit gecondenseerde olie via een diffuser of vernevelaar. De olie vermengd met water zorgt voor een fijne waterdamp. Ook hier voldoen slechts enkele druppels. Bepaalde essentiële oliën werken erg stimulerend, waar andere juist weer kalmerend en rustgevend werken. Bijkomend voordeel van aromatisch gebruik is dat de lucht gezuiverd wordt van ongewenste geurtjes en ziekteverwekkers in de lucht weert.
  • Directe inhalatie: Wil je snel effect, dan houd je een geopend flesje dicht bij je gezicht en inhaleer je de geur.
  • Inwendig: Essentiële oliën kunnen ook gebruikt worden als (dieet)supplement bij de ondersteuning van verschillende gezondheidssituaties. Doe dit alleen onder begeleiding van een aromatherapeut.

 

 

Herfst Aanbieding

Het is uiteindelijk een lange lijst geworden. Sommige tips zullen je meer aanspreken dan andere en ook gelden niet alle tips voor iedereen. Als je twijfelt wat voor jou het beste is, kan ik je hierin begeleiden.

Omdat de, jawel droge, herfst het meest geschikte seizoen is om dit soort klachten aan te pakken, heb ik een aanbieding die tot eind november geldt. Online begeleiding voor overgangsklachten duurt minimaal drie maanden en kost normaal gesproken 195 euro.

Voor dit bedrag krijg je:

  • Een intake gesprek van circa 1 uur.   
  • Een persoonlijk plan met daarin voedingstips, advies op het gebied van supplementen & superfoods, kruiden en leefstijltips. Een praktisch plan speciaal voor jou gemaakt met adviezen waarmee jij een stevige basis voor de rest voor de rest van je leven.
  • Telefonische tussenconsulten van maximaal 0,5 uur.
  • Onbeperkt vragen stellen per mail/app gedurende deze drie maanden.
  • Na elke maand aangepaste tips en richtlijnen.

Als jij je voor eind november inschrijft, kost het slechts 150 euro!

 

Wat vraag ik van jou:

  • Bereidheid om allerlei oude beperkende overtuigingen, opvattingen en mythes die heersen los te laten.
  • Geloof in herstel en de magie van natuurlijke remedies.
  • 100% inzet en een actieve, positieve houding gedurende minimaal drie maanden.
  • Een open en eerlijke houding.

 

Kortom: een mooie kans om je hormonen met behulp van mijn begeleiding voor je te laten werken in plaats van tegen je! Zie ik je online?!

Veel succes met het toepassen van de tips en een warme groet,

Jenny

 

P.s. ik wil graag mijn dank uitspreken aan Frederieke Couvée, een van Nederlands beste Ayurvedic Practitioners en Teachers die mij een paar jaar geleden enthousiast heeft gemaakt voor de Ayurvedische Leefwijze 🙏🏻. Een aantal tips uit dit blog heb ik tijdens haar opleiding geleerd. Wil jij zelf ook mensen gaan helpen op de Ayurvedische manier? Op Divine Ayurveda vind je haar blogs en informatie over diverse workshops en opleidingen.